زمین شناسی

سؤالات فصل اول

1- چرا امروزه امکان ندارد که یک فرد بتواند در تمام زمینه‌های علوم متخصٌص شود؟

ج) به علّت گستردگی دامنه‌ی یافته‌های علمی

 

2- موضوع مطالعه‌ی همه‌ی شاخه‌های علوم تجربی چیست؟

ج) طبیعت‌

 

3- شاخه‌های مختلف علوم تجربی را نام ببرید.

ج) فیزیک، شیمی، زیست شناسی و علوم زمین (زمین‌شناسی)

 

4- موضوع مطالعه‌ی فیزیک چیست؟

ج) نیروها(انرژی) و تأثیر آنها بر مادّه - حرکت اجسام

 

5- دانش زمین‌شناسی چه ارتباطی با فیزیک  دارد؟

ج) وقتی درباره‌ی حرکات زمین و سیّارات مطالعه کنید به قوانین فیزیک برخورد خواهید کرد.

 

6- موضوع مطالعه‌ی شیمی چیست؟

ج) خواصّ و ترکیب مادّه

 

7- دانش زمین‌شناسی چه ارتباطی با شیمی  دارد؟

ج) وقتی درباره‌ی سنگ‌ها و کانی‌ها مطالعه کنید، به مفاهیم بنیادی مادّه خواهید رسید.

 

8- موضوع مطالعه‌ی زیست‌شناسی چیست؟

ج) مطالعه در عالم جانداران

 

9- دانش زمین شناسی چه ارتباطی با زیست شناسی دارد؟

ج) هنگامی که تاریخچه‌ی حیات و تحوّلات آن را بررسی کنید، به مفاهیم دانش زیست شناسی نیاز دارید.

 

10- دانشمندان علوم تجربی مشغول انجام چه کاری هستند و به چه نوع سؤالاتی می‌اندیشند؟

ج) در پی کشف اسرار طبیعت هستند، و بیشتر به "چیست" و "چگونه" می‌اندیشند تا به "چرا". مثلاً به این پرسش که "چگونه زمین به وجود آمد؟" پاسخ می‌دهند اما "چرا زمین به وجود آمد؟" در حیطه‌ی فلسفه است، نه علوم تجربی.

 

11- علم دارای چند بُعد است؟ آنها را نام ببرید.

ج) دو بعد:   1- مجموعه‌ی دانش‌های بدست آمده

                2- روشی که برای دست‌یابی به آن دانش‌ها به کار می‌رود.

 

12- گاهی راه رسیدن به واقعیّت‌ها بیشتر از خود واقعیّت‌ها اهمّیّت دارد. صحیحOغلطO

ج) صحیح

 

13- مراحل اصلی حلّ مسائل علمی را به ترتیب نام ببرید.

ج) مشاهده، اندازه‌گیری، تفسیر کردن، فرضیّه‌سازی، آزمون فرضیّه، مدل‌سازی و گزارش دادن

 

14- منظور از مشاهده (در حلّ مسائل علمی) چیست؟

ج) جمع‌آوری اطّلاعات از طریق اندام‌های حسّی مانند: دیدن سیارات و ستارگان از طریق رصدخانه ستون هنج(حس بینایی) لمس تالک که حالت چرب دار(حس لامسه) چشیدن هالیت(مزه شور) و ...

 

15- جمع‌آوری اطّلاعات از چه زمانی آغاز شد؟

ج) از زمانی آغاز شد که انسان به مشاهده‌ی دقیق محیط اطراف خود پرداخت.

 

16- علّت ساخته شدن بنای ستون‌هنج (Stonehenge) چه بود؟

ج) این رصدخانه‌ی سنگی، بیش از 3500 سال پیش در انگلیس و برای مشاهده‌ی دقیق حرکات ماه، خورشید و ستارگان ساخته شد تا گذشت زمان، آغاز فصل‌ها و احتمالاً زمان وقوع خورشیدگرفتگی و ماه‌گرفتگی را دریابند.

 

 

17- اندازه‌گیری را تعریف کنید.

ج) عبارتست از: تعیین کمّیّت‌ها و متغیّرهای مختلف در اشیاء و پدیده‌ها(تعیین کمّیّت مانند: اندازه‌گیری چگالی سنگ گرانیت)(تعیین متغیّر مانند: انداز‌گیری سرعت باد)

 

18- اصولاً تحقیق و آزمایش به دنبال چه پرسش‌هایی پیش می‌آید؟

ج) پرسش‌هایی که فقط از طریق مشاهده نتوان به آن‌ها پاسخ داد.

 

19- چه موارد مهمّی، خطا را در فرآیند اندازه‌گیری، کاهش می‌دهد؟

ج) دقّت زیاد، تکرار و استفاده از ابزارها و مقیاس‌های مناسب

 

20- منظور از تفسیر کردن چیست؟

ج1) قرار دادن نتایج در کنار هم به منظور به دست آوردن الگوها و روابط

ج2) وقتی با استفاده از شواهد موجود و اطّلاعاتی که در اختیار داریم، روابطی را میان یافته‌ها برقرار کنیم، اقدام به تفسیر کرده‌ایم.

ج3) ارائه‌ی دلایل بروز پدیده‌ها‌

 

21- چرا تفسیرکردن در دانش زمین‌شناسی‌ اهمّیّت و ارزش زیادی دارد؟

ج) زیرا فقط از این طریق میتوانیم به حوادث گذشته(علّت انقراض دایناسورها) پی ببریم، یا از چگونگی انجام برخی از فرآیندهای بسیار کند(فرسایش) آگاه شویم.

 

22- برای تفسیر کردن یافته‌ها، برخورداری از...........ضرورت دارد.

ج) اطّلاعات زمینه‌ای

 

23- منظور از فرضیّه‌سازی در حلّ مسائل علمی چیست؟

ج1) کوشش در جهت یافتن توضیحاتی برای مشاهدات یا اطّلاعات جمع‌آوری شده

ج2) ارائه‌ی راه حلّ برای مسئله است.

 

24- ویژگی‌های یک فرضیّه‌ی منطقی و علمی را بنویسید.

ج) ا- منطبق بودن با شرایط و شواهد موجود

    2- قابل آزمایش بودن

 

25- آزمون فرضیّه (آزمایش) را تعریف کنید.

ج) آزمایش، طرّاحی موقعیّتی است که طیّ آن، مقداری اطّلاعات در جهت قبول یا ردّ فرضیّه حاصل می‌آید.

 

26- چرا دانشمندان استفاده از مدل را مفید میدانند؟

ج) برای نشان دادن فرضیه‌های خود، در رسیدن به استنباط‌های دقیق‌تر

 

27- انواع مدل را با ذکر مثال نام ببرید.

ج) ا) مدل واقعی مانند: کره‌ی جغرافیایی

   2) مدل تصوّری مانند: مدل اتم

 

28- مدل ها شیء واقعی را به چه صورتهایی را نشان میدهند؟

ج) گاه، اشیاء بزرگ را در اندازه‌ی کوچکتر نشان می‌دهد.(مانند نقشه‌ها)، گاه اشیاء کوچک را در اندازه‌ی بزرگتر نشان می‌دهد.(مانند مدل سلّول)

 

29- در هنگام تعیین مقیاس یک مدل، به چه نکته‌ای باید توجّه داشت؟

ج) رعایت کردن نسبت‌های ثابت میان اندازه‌های جسم واقعی و مدل (مثلا در نقشه های جهان نما نمیتوان مقیاس ثابت را رعایت نمود. معمولا مقیاس نواحی استوایی با مناطق قطبی تفاوت دارد. اما در کره های جغرافیایی مقیاس همه سطح زمین و فواصل ثابت است.)

 

30- چرا مدلها(مثلاً مدل اتم) از ارزش بسیار زیادی برخوردار است؟

ج- از این رو که قابل تغییر و تجدید نظر است.

 

31- تغییر در مدل‌ها نشانه‌ی چیست؟

ج) نشانه‌ی تغییر در مقدار دانش ما در مورد جسم مورد نظر است.

 

32- بهترین راه رسیدن به واقعیّت‌ها .............. است.

ج) آزمون مدل

 

33- سه مرحله ی اساسی را که برای علم آموزی باید طیّ شود، نام ببرید.

ج)1- مطالعه، به منظور جمع‌آوری اطّلاعات درباره‌ی مسئله‌ی مورد نظر

   2- تفکّر، برای انجام فعّالیّت‌های بیشتر و ابداع روش‌های جدید در فرضیّه‌سازی و حلّ مسائل

   3- عمل کردن، برای آزمودن فرضیّه ها و نتیجه گیری از آنها

 

34- علم زمین‌شناسی در چه زمینه‌هایی در خدمت انسان قرار دارد؟

ج)1- تأمین نیازمندی‌هایی چون: انرژی، آب، فلزات، نفت، گاز، مصالح ساختمانی، کودهای شیمیایی و...

    2- کمک به عمران: ساختمان‌سازی(سدّ، تونل، پل و بزرگراه)

                 کشاورزی(حفاظت از خاک، آبیاری، بهبود بخشیدن به خاک)

                 صنعت(اکتشاف و تأمین موادّ اوّلیّه، توصیه‌ی مکان‌های مناسب برای فعّالیّت)

   3- هشدار و در امان ماندن از مخاطراتی چون: زمین لرزه، آتشفشان، سیل، طوفان و زمین لغزه

 

----------------------------